Anayasa Madde 35 – Mülkiyet hakkı

Pandemide Fiyat Artışı Cezası: Fiyat Artışı Tek Başına Yeterli Gerekçe Değil

Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm · B. No: 2021/24689 · 6/5/2026

Kararın konusu ve sonucu: Başvurucu, internet platformu üzerinden de satış yapan bir işletmenin sahibidir. Pandemi döneminde 200 ml’lik kolonyayı satması nedeniyle Reklam Kurulunca, COVID-19 salgınının etkisinden faydalanarak fiyatı artırdığı gerekçesiyle 6502 sayılı Kanun m. 77/12-(e) uyarınca 104.781 TL idari para cezası verilmiş ve ticari uygulamanın durdurulmasına karar verilmiştir. Başvurucu, e-ticaret satışlarında kargo, paketleme, pazaryeri komisyonu ve işletme giderlerinin maliyeti artırdığını tutarlarıyla göstermiş ve gerekirse bilirkişi raporu alınmasını talep etmiştir. İdare Mahkemesi davayı, Bölge İdare Mahkemesi istinaf başvurusunu reddetmiştir. Anayasa Mahkemesi, müdahalenin kanuna dayandığını ve meşru amaç taşıdığını kabul etmiş; ancak yargılama makamlarının uyuşmazlığın sonucunu değiştirebilecek maliyet iddiasını hiç tartışmadığını, bilirkişi raporuna neden ihtiyaç duyulmadığını ve durdurma yaptırımının neden gerekli görüldüğünü açıklamadığını belirterek mülkiyet hakkının usule ilişkin güvencelerinin sağlanmadığı ve müdahalenin ölçülü olmadığı sonucuna varmış; Anayasa’nın 35. maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar vermiştir. Yeniden yargılama için dosya Ankara 10. İdare Mahkemesine gönderilmiş, tazminat talebi reddedilmiş ve 40.487,60 TL yargılama giderinin ödenmesine hükmedilmiştir.

• İdari para cezasının mülkiyet hakkına müdahale oluşturduğu; müdahalenin kanuna dayandığı ve tüketicinin korunması ile piyasa düzeninin sağlanması yönünde meşru amaç taşıdığı kabul edilmiştir.
• Mülkiyet hakkının usule ilişkin güvenceleri gereği, kararın sonucuna doğrudan etki edebilecek iddia ve savunmalar yargılama makamlarınca değerlendirilmeli ve açık, ilgili ve yeterli gerekçeyle karşılanmalıdır.
• Başvurucunun e-ticaret ve fiziki satışlara ilişkin maliyet farkına dair iddiası hiç tartışılmamış, bilirkişi raporuna neden ihtiyaç duyulmadığı belirtilmemiştir.
• İdari para cezasıyla birlikte uygulanan durdurma yaptırımının neden gerekli görüldüğüne ilişkin bir değerlendirme yapılmamıştır.
• İhlal kararı, davanın sonucuna ilişkin bir tutum içermez; yeniden yargılamada delilleri değerlendirme yetkisi ilgili mahkemelere aittir.

Kararın gerekçesini ve tam metnini oku →